Cyrraedd Aber
Jun. 27th, 2005 11:51 pmRoedd y daith yn hir ac yn boeth ond o'r diwedd, cyrraeddais i adref. Tua hugain munud wedi tri oedd hi ac oedd rhaid mynd i'r mor. Dim siawns o fod yn synhwyrol a mynd i'r Llyrgell Gen yn syth fel o'n i wedi cynllunio, ond mas trwy ffrynt yr orsaf -- ffrynt yr orsaf? Profiad newydd imi! -- ac i lawr Ffordd y Mor, yn sylwi ar heb bethau a phethau newid (Beth oedd lle mae Laura Ashley Home?). Teimlad rhyfedd oedd, mae'n bedair blynedd ers i mi raddio (neu fydd e mewn bythefnos) a thair a hanner ers imi fod yma, ond Aber yw e ac ar un lefel, Cartref.
Gan fod dwy fag 'da fi (ac un yn gynnwys cyfrifiadur, ni es i i mewn i'r mor pryd 'ny ond troi rownd, lawr Stryd Portland,* heibio i Spar, croesi'r ffordd a lan y bryn. Cyrraedd Pantycelyn a throi i'r dde ac i'r Llyfrgell Gen â fi. Wedi adnewyddu fy nhocyn (a doedd hynny ddim yn broblem; mi newidiais i'r llun 8 mlwydd oed am un ddiweddarach -- dim ond 4 blwydd oed!), i chwilio am y traethawd yr oedd ei eisiau arnaf i. Profiad newydd arall arnaf i, mynd i Ystafell Ddarllen y Dde! Wedi archebu'r traethawd, amser am beth gwaith cyn i'r llyrfgell cau. Wedyn lan trwy'r Campws i Dderbynfa Neuaddau Rosser, Trefloyne a Chwrt Mawr. Siaradais i Gymraeg, a dyna'r porthorion yn edrych yn rhyfedd arnaf i, felly triais i Saesneg yn dweud `It's Wales; I speak Welsh' ac atebon `Who does?' Roedd yn gyfeillgar ar ol hynny ond siom oedd nad oedd rhywun a oedd yn medru Cymraeg fan 'na; roedd y Llyfrgell Gen wedi bod yn iawn. Des i o hyd i'm stafell, a dweud Gosber** cyn mynd lawer y bryn eto.
Y tro 'ma cerddais yn y mor a trio sgimo cerrig heb lawer o lwc. Bwyd nawr, ond roedd Spartacus ar gau (oedd e arfer ar gau nos Lun?) felly es i i Marco, siop sglodion. Yn ôl i'r Prom â nhw a chicio'r bar (a bron yn cwympo) ac wedyn eisteddais ar fainc a darllen y Church Times; y tro cyntaf i mi wneud hynny dw i'n credu. Wedyn amser mynd i'r Goedwig clychau gleision. Ar ô cerdded trwy rhai lwybrau hanner gofiedig cyrraeddais y clearing, a wedyn y fainc lle o'n i'n arfer eistedd. Wel, lle roedd y fainc o'n i arfer eistedd, ond mainc newydd oedd yno. Eisteddais a theimlo'n gryf iawn; dwi'n methu esbonio. Ar un lefel, ro'n i mor hapus fod yn ôl ond o'n i'n bron yn crio. Mae wedi bod yn rhy hir. Do'n i ddim wedi sylweddoli pa mor gryf oedd fy nheimladau am Aber. Sai'n credu y byddwn yn teimlo fel hyn am Ainsdale neu hyd yn oed Alsager. Dw i'n hoff iawn o Gaergrawnt, y bobl a'r traddodiaid, ac i ryw raddau'r lle ei hun, ond mae Aber yn Aber. Mae gwreiddiau 'da fi yma yn deimladol os nid yn yr ystyr arferol. Yn meddwl am y lle yn ddiweddar dw i wedi canolbwyntio ar ddiffygion crefyddol y lle a wedi anghofio llwyth o bethau eraill: y mor, y bryn, y coedwig, Consty, y strydoedd. Dw i heb mynd yn bell na ffordd y mor eto, rhaid imi gyrraedd yr Hen Gol rywbryd. Cyn ddod, do'n i ddim yn edrych ymlaen at gerdded i lan y bryn: diffyg ymarfer yng Ngaergrawnt, sut y byddwn yn llwyddo? Ond, wrth gyrraedd a cherdded i fyny'r bryn, roedd yn iawn, yn hollol naturiol.
*Dwi'n credu Stryd Portland oedd e. Yr un y mae Capel y Morfa arni. Do'n i byth/erioed yn medru cofio p'un oedd p'un!
**Llawer yn gyflymach na Boreol Weddi a gymerodd tua awr. Iawn oedd 5 munud yn siarad am y tocyn ond roedd yn cyfle dda i weddio.
Gan fod dwy fag 'da fi (ac un yn gynnwys cyfrifiadur, ni es i i mewn i'r mor pryd 'ny ond troi rownd, lawr Stryd Portland,* heibio i Spar, croesi'r ffordd a lan y bryn. Cyrraedd Pantycelyn a throi i'r dde ac i'r Llyfrgell Gen â fi. Wedi adnewyddu fy nhocyn (a doedd hynny ddim yn broblem; mi newidiais i'r llun 8 mlwydd oed am un ddiweddarach -- dim ond 4 blwydd oed!), i chwilio am y traethawd yr oedd ei eisiau arnaf i. Profiad newydd arall arnaf i, mynd i Ystafell Ddarllen y Dde! Wedi archebu'r traethawd, amser am beth gwaith cyn i'r llyrfgell cau. Wedyn lan trwy'r Campws i Dderbynfa Neuaddau Rosser, Trefloyne a Chwrt Mawr. Siaradais i Gymraeg, a dyna'r porthorion yn edrych yn rhyfedd arnaf i, felly triais i Saesneg yn dweud `It's Wales; I speak Welsh' ac atebon `Who does?' Roedd yn gyfeillgar ar ol hynny ond siom oedd nad oedd rhywun a oedd yn medru Cymraeg fan 'na; roedd y Llyfrgell Gen wedi bod yn iawn. Des i o hyd i'm stafell, a dweud Gosber** cyn mynd lawer y bryn eto.
Y tro 'ma cerddais yn y mor a trio sgimo cerrig heb lawer o lwc. Bwyd nawr, ond roedd Spartacus ar gau (oedd e arfer ar gau nos Lun?) felly es i i Marco, siop sglodion. Yn ôl i'r Prom â nhw a chicio'r bar (a bron yn cwympo) ac wedyn eisteddais ar fainc a darllen y Church Times; y tro cyntaf i mi wneud hynny dw i'n credu. Wedyn amser mynd i'r Goedwig clychau gleision. Ar ô cerdded trwy rhai lwybrau hanner gofiedig cyrraeddais y clearing, a wedyn y fainc lle o'n i'n arfer eistedd. Wel, lle roedd y fainc o'n i arfer eistedd, ond mainc newydd oedd yno. Eisteddais a theimlo'n gryf iawn; dwi'n methu esbonio. Ar un lefel, ro'n i mor hapus fod yn ôl ond o'n i'n bron yn crio. Mae wedi bod yn rhy hir. Do'n i ddim wedi sylweddoli pa mor gryf oedd fy nheimladau am Aber. Sai'n credu y byddwn yn teimlo fel hyn am Ainsdale neu hyd yn oed Alsager. Dw i'n hoff iawn o Gaergrawnt, y bobl a'r traddodiaid, ac i ryw raddau'r lle ei hun, ond mae Aber yn Aber. Mae gwreiddiau 'da fi yma yn deimladol os nid yn yr ystyr arferol. Yn meddwl am y lle yn ddiweddar dw i wedi canolbwyntio ar ddiffygion crefyddol y lle a wedi anghofio llwyth o bethau eraill: y mor, y bryn, y coedwig, Consty, y strydoedd. Dw i heb mynd yn bell na ffordd y mor eto, rhaid imi gyrraedd yr Hen Gol rywbryd. Cyn ddod, do'n i ddim yn edrych ymlaen at gerdded i lan y bryn: diffyg ymarfer yng Ngaergrawnt, sut y byddwn yn llwyddo? Ond, wrth gyrraedd a cherdded i fyny'r bryn, roedd yn iawn, yn hollol naturiol.
*Dwi'n credu Stryd Portland oedd e. Yr un y mae Capel y Morfa arni. Do'n i byth/erioed yn medru cofio p'un oedd p'un!
**Llawer yn gyflymach na Boreol Weddi a gymerodd tua awr. Iawn oedd 5 munud yn siarad am y tocyn ond roedd yn cyfle dda i weddio.